Mechanizm podzielonej płatności od 01.11.2019 r.

Mechanizm Podzielonej Płatności (MPP) od 01.11.2019 r.

Geneza

Po dziesięciokrotnym nowelizowaniu znowelizowanej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 Nr 54 poz. 535 z późn. zm.) i w związku z upłynięciem w dniu 01.11.2019 r. okresu vacatio legis, tj. czasu pomiędzy ogłoszeniem (opublikowaniem) aktu prawnego a jego wejściem w życie, należy pokrótce przedstawić zagadnienie Mechanizmu Podzielonej Płatności (MPP).

Zasadniczo, zmiany, które weszły 01.11.2019 r. dotyczą podatników, którzy nabywają bądź dostarczają na terytorium kraju towary objęte Załącznikiem nr 15 do Ustawy o VAT i jednocześnie mają status aktywnego płatnika podatku VAT.

Edit:

Ustawa nie precyzuje, że MPP dotyczy aktywnego płatnika podatku VAT, a używa określenia “podatnik”. Z tego względu, poruszany wątek dotyczy wszystkich relacji B2B (biznes – biznes).

Ponadto, od 01.11.2019 będzie możliwość opłacania innych podatków z rachunku VAT, m. in. składek ZUS, podatku dochodowego, akcyzowego. Również ustawodawca umożliwił płacenie poprzez MPP za wiele faktur (ważne, by dotyczyły jednego miesiąca) oraz wpłacanie zaliczek poprzez MPP.

Załącznik nr 15

Załącznik obejmuje 150 grup towarowych. Są nimi:

Poz. Nazwa towaru (grupy towarów)/nazwa usługi (grupy usług)
1 Węgiel kamienny
2 Węgiel brunatny (lignit)
3 Oleje i tłuszcze zwierzęce i roślinne – wyłącznie olej z rzepaku
4 Koks i półkoks z węgla kamiennego i brunatnego (lignitu) lub torfu; węgiel retortowy
5 Brykiety i podobne paliwa stałe z węgla kamiennego
6 Brykiety i podobne paliwa stałe z węgla brunatnego (lignitu)
7 Emulsje do uczulania powierzchni do stosowania w fotografice; preparaty chemiczne do stosowania w fotografice, gdzie indziej niesklasyfikowane – wyłącznie tonery bez głowicy drukującej do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych
8 Atrament do pisania, tusz kreślarski i pozostałe atramenty i tusze – wyłącznie kasety z tuszem bez głowicy do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych
9 Płyty, arkusze, folie, taśmy i pasy z tworzyw sztucznych, niewzmocnionych, nielaminowanych ani niepołączonych z innymi materiałami – wyłącznie folia typu stretch
10 Żelazostopy
11 Granulki i proszek z surówki, surówki zwierciadlistej lub stali
12 Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości >= 600 mm, ze stali niestopowej
13 Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości < 600 mm, ze stali niestopowej
14 Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości >= 600 mm, z pozostałej stali stopowej, z wyłączeniem wyrobów ze stali krzemowej elektrotechnicznej
15 Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości < 600 mm, z pozostałej stali stopowej z wyłączeniem wyrobów ze stali krzemowej elektrotechnicznej
16 Wyroby płaskie walcowane na zimno, o szerokości >= 600 mm, ze stali niestopowej
17 Wyroby płaskie walcowane na zimno, o szerokości >= 600 mm, z pozostałej stali stopowej, z wyłączeniem wyrobów ze stali krzemowej elektrotechnicznej
18 Wyroby płaskie walcowane, o szerokości >= 600 mm, ze stali niestopowej, platerowane, powlekane lub pokrywane
19 Wyroby płaskie walcowane, o szerokości >= 600 mm, z pozostałej stali stopowej, platerowane, powlekane lub pokrywane
20 Pręty walcowane na gorąco, w nieregularnie zwijanych kręgach, ze stali niestopowej
21 Pozostałe pręty ze stali, nieobrobione więcej niż kute, na gorąco walcowane, ciągnione lub wyciskane, włączając te, które po walcowaniu zostały skręcone
22 Pręty walcowane na gorąco, w nieregularnie zwijanych kręgach, z pozostałej stali stopowej
23 Pozostałe pręty z pozostałej stali stopowej, nieobrobione więcej niż kute, na gorąco walcowane, ciągnione lub wyciskane, włączając te, które po walcowaniu zostały skręcone
24 Kształtowniki otwarte, nieobrobione więcej niż walcowane na gorąco, ciągnione na gorąco lub wyciskane, ze stali niestopowej
25 Kształtowniki otwarte, nieobrobione więcej niż walcowane na gorąco, ciągnione na gorąco lub wyciskane, z pozostałej stali stopowej
26 Rury przewodowe w rodzaju stosowanych do rurociągów ropy naftowej lub gazu, bez szwu, ze stali
27 Rury okładzinowe, przewody rurowe i rury płuczkowe, w rodzaju stosowanych do wierceń ropy naftowej lub gazu, bez szwu, ze stali
28 Pozostałe rury i przewody rurowe, o okrągłym przekroju poprzecznym, bez szwu, ze stali
29 Rury przewodowe w rodzaju stosowanych do rurociągów ropy naftowej lub gazu, spawane, o średnicy zewnętrznej <= 406,4 mm, ze stali
30 Pozostałe rury i przewody rurowe, o okrągłym przekroju poprzecznym, spawane, o średnicy zewnętrznej <= 406,4 mm, ze stali
31 Rury i przewody rurowe, o przekroju poprzecznym innym niż okrągły, spawane, o średnicy zewnętrznej <= 406,4 mm, ze stali
32 Łączniki rur lub przewodów rurowych inne niż odlewane, ze stali
33 Pręty ciągnione na zimno oraz kątowniki, kształtowniki i profile, ze stali niestopowej
34 Pręty ciągnione na zimno oraz kątowniki, kształtowniki i profile, z pozostałej stali stopowej
35 Wyroby płaskie walcowane na zimno, ze stali, o szerokości < 600 mm, niepokrywane
36 Wyroby płaskie walcowane na zimno, ze stali, o szerokości < 600 mm, platerowane, powlekane lub pokrywane
37 Kształtowniki otwarte, formowane lub profilowane na zimno, ze stali niestopowej
38 Arkusze żeberkowane ze stali niestopowej
39 Drut ciągniony na zimno, ze stali niestopowej
40 Srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku
41 Złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku, z wyłączeniem złota inwestycyjnego w rozumieniu art. 121 ustawy, z zastrzeżeniem poz. 43
42 Platyna nieobrobiona plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku
43 Złoto inwestycyjne w rozumieniu art. 121 ustawy
44 Metale nieszlachetne lub srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu
45 Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie złoto i srebro, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu
46 Aluminium nieobrobione plastycznie
47 Ołów nieobrobiony plastycznie
48 Cynk nieobrobiony plastycznie
49 Cyna nieobrobiona plastycznie
50 Miedź nierafinowana; anody miedziane do rafinacji elektrolitycznej
51 Miedź rafinowana i stopy miedzi, nieobrobione plastycznie; stopy wstępne miedzi
52 Proszki i płatki z miedzi i jej stopów
53 Płaskowniki, pręty, kształtowniki i walcówka, z miedzi i jej stopów
54 Druty z miedzi i jej stopów
55 Nikiel nieobrobiony plastycznie
56 Pozostałe metale nieżelazne i wyroby z nich; cermetale; popiół i pozostałości zawierające metale i związki metali – wyłącznie odpady i złom metali nieszlachetnych
57 Pozostałe konstrukcje i ich części; płyty, pręty, kątowniki, kształtowniki itp. z żeliwa, stali lub aluminium – wyłącznie ze stali
58 Tkaniny, kraty, siatki i ogrodzenia z drutu z żeliwa, stali lub miedzi; siatka rozciągana z żeliwa, stali lub miedzi – wyłącznie ze stali
59 Elektroniczne układy scalone – wyłącznie procesory
60 Komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych
61 Jednostki pamięci – wyłącznie dyski twarde (HDD)
62 Półprzewodnikowe urządzenia pamięci trwałej – wyłącznie dyski SSD
63 Telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych – wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfony
64 Odbiorniki telewizyjne, nawet zawierające odbiorniki radiowe lub aparaturę do zapisu lub odtwarzania dźwięku lub obrazu
65 Konsole do gier wideo (w rodzaju stosowanych z odbiornikiem telewizyjnym lub samodzielnym ekranem) i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem – z wyłączeniem części i akcesoriów
66 Aparaty fotograficzne cyfrowe i kamery cyfrowe
67 Akumulatory elektryczne i ich części
68 Części do silników spalinowych wewnętrznego spalania, o zapłonie iskrowym, z wyłączeniem części do silników lotniczych
69 Części i akcesoria do fotokopiarek – wyłącznie kasety z tuszem i głowicą drukującą do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych, tonery z głowicą drukującą do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych
70 Wiązki przewodów zapłonowych i innych przewodów, w rodzaju stosowanych w pojazdach samochodowych, statkach powietrznych lub pływających – wyłącznie wiązki przewodów zapłonowych i innych przewodów, w rodzaju stosowanych w pojazdach samochodowych
71 Świece zapłonowe; iskrowniki; prądnice iskrownikowe; magnetyczne koła zamachowe; rozdzielacze; cewki zapłonowe
72 Silniki rozrusznikowe oraz rozruszniki pełniące rolę prądnic; pozostałe prądnice i pozostałe rodzaje wyposażenia do silników spalinowych
73 Sprzęt sygnalizacyjny elektryczny, wycieraczki do szyb, urządzenia zapobiegające zamarzaniu lub potnieniu szyb, w rodzaju stosowanych w pojazdach
74 Części pozostałego sprzętu i wyposażenia elektrycznego do pojazdów
75 Pasy bezpieczeństwa, poduszki powietrzne oraz części i akcesoria nadwozi
76 Części i akcesoria do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli), gdzie indziej niesklasyfikowane
77 Części i akcesoria do motocykli i przyczep motocyklowych bocznych
78 Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota, srebra i platyny, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym
79 Wraki przeznaczone do złomowania inne niż statki i pozostałe konstrukcje pływające
80 Odpady szklane
81 Odpady z papieru i tektury
82 Pozostałe odpady gumowe
83 Odpady z tworzyw sztucznych
84 Odpady inne niż niebezpieczne zawierające metal
85 Niebezpieczne odpady zawierające metal
86 Odpady i braki ogniw i akumulatorów elektrycznych; zużyte ogniwa i baterie galwaniczne oraz akumulatory elektryczne
87 Surowce wtórne metalowe
88 Surowce wtórne ze szkła
89 Surowce wtórne z papieru i tektury
90 Surowce wtórne z tworzyw sztucznych
91 Surowce wtórne z gumy
92 Benzyny silnikowe, oleje napędowe, gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych – w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym
93 Oleje opałowe oraz oleje smarowe – w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym
94 Pakiety oprogramowania systemów operacyjnych – wyłącznie dyski SSD
95 Pakiety pozostałego oprogramowania użytkowego – wyłącznie dyski SSD
96 Pozostałe filmy i nagrania wideo na dyskach, taśmach magnetycznych itp. nośnikach – wyłącznie dyski SSD
97 Usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1201 i 2538 oraz z 2019 r. poz. 730, 1501 i 1532)
98 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)
99 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)
100 Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pieszych oraz budową pasów startowych
101 Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej
102 Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli
103 Roboty ogólnobudowlane związane z budową rurociągów przesyłowych
104 Roboty ogólnobudowlane związane z budową sieci rozdzielczych, włączając prace pomocnicze
105 Roboty ogólnobudowlane związane z budową systemów irygacyjnych (kanałów), magistrali i linii wodociągowych, obiektów do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków oraz stacji pomp
106 Roboty związane z wierceniem studni i ujęć wodnych oraz instalowaniem zbiorników septycznych
107 Roboty ogólnobudowlane związane z budową przesyłowych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych
108 Roboty ogólnobudowlane związane z budową rozdzielczych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych
109 Roboty ogólnobudowlane związane z budową elektrowni
110 Roboty ogólnobudowlane związane z budową nabrzeży, portów, tam, śluz i związanych z nimi obiektów hydrotechnicznych
111 Roboty ogólnobudowlane związane z budową obiektów produkcyjnych i górniczych
112 Roboty ogólnobudowlane związane z budową stadionów i boisk sportowych
113 Roboty ogólnobudowlane związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane
114 Roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych
115 Roboty związane z przygotowaniem terenu pod budowę, z wyłączeniem robót ziemnych
116 Roboty ziemne: roboty związane z kopaniem rowów i wykopów oraz przemieszczaniem ziemi
117 Roboty związane z wykonywaniem wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich
118 Roboty związane z wykonywaniem instalacji elektrycznych służących bezpieczeństwu
119 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych instalacji elektrycznych
120 Roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno­kanalizacyjnych i odwadniających
121 Roboty związane z wykonywaniem instalacji cieplnych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych
122 Roboty związane z wykonywaniem instalacji gazowych
123 Roboty związane z zakładaniem izolacji
124 Roboty związane z zakładaniem ogrodzeń
125 Pozostałe roboty instalacyjne, gdzie indziej niesklasyfikowane
126 Roboty tynkarskie
127 Roboty instalacyjne stolarki budowlanej
128 Roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian
129 Roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian lastryko, marmurem, granitem lub łupkiem
130 Pozostałe roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian (włączając tapetowanie), gdzie indziej niesklasyfikowane
131 Roboty malarskie
132 Roboty szklarskie
133 Roboty związane z wykonywaniem elementów dekoracyjnych
134 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych wykończeniowych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych
135 Roboty związane z wykonywaniem konstrukcji dachowych
136 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych prac dekarskich
137 Roboty związane z zakładaniem izolacji przeciwwilgociowych i wodochronnych
138 Roboty związane z montowaniem i demontowaniem rusztowań
139 Roboty związane z fundamentowaniem, włączając wbijanie pali
140 Roboty betoniarskie
141 Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji stalowych
142 Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji z cegieł i kamienia
143 Roboty związane z montażem i wznoszeniem konstrukcji z elementów prefabrykowanych
144 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych
145 Sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli
146 Sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli) prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach
147 Pozostała sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli
148 Sprzedaż hurtowa motocykli oraz części i akcesoriów do nich – wyłącznie sprzedaż części i akcesoriów do motocykli
149 Sprzedaż detaliczna motocykli oraz części i akcesoriów do nich prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach – wyłącznie sprzedaż części i akcesoriów do motocykli
150 Pozostała sprzedaż detaliczna motocykli oraz części i akcesoriów do nich – wyłącznie sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do motocykli

Nowe obowiązki i odpowiedzialność

Nie bez kozery przytoczyłem całą tabelę Załącznika nr 15. Od dnia 01.11.2019 r. ustawodawca nałożył na sprzedającego i kupującego niemalże obowiązek znajomości tego załącznika na pamięć. Każdorazowo dokonując sprzedaży albo nabycia, podatnicy obowiązani są sprawdzić, czy sprzedawany albo kupowany towar znajduje się na tej liście, a na tej podstawie rozważyć, czy taka faktura winna być opłacona w systemie split payment (Mechanizm Podzielonej Płatności – MPP) czy też nie.

Sam obowiązkowy system MPP od 01.11.2019 r. znosi dotychczas stosowane rozwiązanie odwrotnego obciążenia (np. w przypadku robót budowlanych w ramach podwykonawstwa).

Ponadto, nowelizacja zmieniła szczegóły odpowiedzialności solidarnej względem zobowiązań podatkowych naszych dostawców. Dotychczas obowiązywał limit 50.000,00 zł, do którego nabywca nie ponosił żadnego ryzyka w przypadku niewywiązania się z obowiązków podatkowych przez dostawcę. Obecnie te zasady uległy zmianie.

Poniżej postaram się rozpatrzyć szczegółowo te aspekty.

  1. Limit

Ustawodawca wielokrotnie wskazuje pewien limit, wynikający z art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, który ma zastosowanie w kilku sytuacjach (opisanych poniżej). Niestety, dokonuje odwołania w sposób nieprecyzyjny, trudno jest więc jednoznacznie określić jego wartość. Późniejsze interpretacje Ministerstwa Finansów (przypomnę: do dziesięciokrotnie nowelizowanej ustawy w ciągu 9 miesięcy) pomagają zrozumieć sens zapisów nowelizacji.

Kwota omawianego limitu wynosi 15.000,00 zł włącznie, a więc powołanie się na ten limit oznacza każdą kwotę przekraczającą 15.000,00 zł.

Kwota limitu dotyczy wartości faktury brutto (a więc z podatkiem VAT).

  1. Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności

Z założenia MPP nie ma zastosowania w przypadku sprzedaży detalicznej, tj. na rzecz osób fizycznych. Obowiązkowy MPP może zaś wystąpić w dwóch przypadkach, które poniżej przeanalizujemy.

Mowa o:

  • Sprzedaży wyłącznie towarów / świadczeniu usług wymienionych w
    Załączniku nr 15;
  • Sprzedaży „mieszanej”, tj. jednoczesnej sprzedaży towarów / świadczenia usług wymienionych w Załączniku nr 15 oraz tych, które w Załączniku nr 15 nie zostały wymienione;

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności jest obligatoryjny:

  • Gdy kwota faktury sprzedaży wyłącznie towarów / świadczenia usług wymienionych w Załączniku nr 15 przekroczy limit (czyli faktura będzie na min. 15.000,01 zł) – w stosunku do całej faktury;
  • Gdy kwota faktury sprzedaży mieszanej przekroczy limit (czyli faktura będzie na min. 15.000,01 zł) – choćby na tej fakturze towary / usługi z załącznika nr 15 stanowiła jedną, symboliczną pozycję (choćby złotówka) – w stosunku do towarów z Załącznika nr 15.

W przypadku, gdy: wartość faktury przekracza limit, znajduje się na niej minimum jeden towar lub usługa z Załącznika nr 15 oraz strony są aktywnymi płatnikami podatku VAT:

  1. Sprzedawca obowiązany jest do umieszczenia na fakturze napisu „mechanizm podzielonej płatności” (brak lub inne adnotacje są niedopuszczalne i stanowią wadliwość faktury; sprostowanie możliwe poprzez fakturę korektę lub notę korygującą); dopuszczalne jest, by na przy pozycjach towarów/usług na fakturze dodatkowo wskazywać, które podlegają MPP.
  2. Nabywca obowiązany jest do dokonania płatności za nabyte towary wymienione w Załączniku nr 15 w systemie MPP.

Brak adnotacji „Mechanizm podzielonej płatności” na fakturze nie zwalnia nabywcy z płatności wg tego systemu, jeśli istnieją przesłanki ku obowiązkowemu MPP.

  1. Dobrowolny mechanizm podzielonej płatności

Dobrowolny MPP może wystąpić w czterech przypadkach.

Mowa o:

  • Sprzedaży wyłącznie towarów / świadczeniu usług wymienionych w
    Załączniku nr 15, z zastrzeżeniem, że wartość faktury nie przekracza limitu;
  • Sprzedaży „mieszanej”, tj. jednoczesnej sprzedaży towarów / świadczenia usług wymienionych w Załączniku nr 15 oraz tych, które w Załączniku nr 15 nie zostały wymienione, z zastrzeżeniem, że łączna wartość faktury nie przekracza limitu;
  • Sprzedaży „mieszanej”, tj. jednoczesnej sprzedaży towarów / świadczenia usług wymienionych w Załączniku nr 15 oraz tych, które w Załączniku nr 15 nie zostały wymienione, w sytuacji gdy łączna wartość faktury przekracza limitw stosunku do towarów i usług nieujętych w Załączniku nr 15;
  • Wyłącznie sprzedaży towarów / świadczeniu usług niewymienionych w Załączniku nr 15.

W tych przypadkach dopuszczalne jest dokonanie płatności w formie przelewu MPP, pomimo, że nie ma takiego prawnego obowiązku. Upraszczając, gdy wartość faktury nie przekracza kwoty 15.000,00 zł oraz gdy sprzedaży podlegają towary lub usługi spoza katalogu Załącznika nr 15, to możemy dokonać płatności w formie MPP.

Ponadto, gdy faktura przekracza limit i dokumentuje sprzedaż mieszaną, nie mamy obowiązku (jedynie możliwość) opłacania w formie MPP części faktury, która obejmuje towary i usługi spoza Załącznika nr 15.

Uwaga! Obowiązek dokonywania płatności poprzez MPP nie zostaje wyłączony w przypadku płatności kartą płatniczą czy też poprzez systemy
płatności internetowych.

Przykład:

XYZ sp. z o.o. zakupiła od ABC sp. z o.o. wyposażenie. Faktura opiewała na kwotę 25.000,00 zł brutto. Na tą wartość składał się zakup: aparatu fotograficznego na kwotę 5.000,00 zł oraz mebli na kwotę 20.000,00 zł. W tym przypadku, spółka XYZ obligatoryjnie musi dokonać zapłaty MPP kwoty 5.000,00 zł, gdyż łączna kwota faktury przekracza 15.000,00 zł, a aparat fotograficzny znajduje się w katalogu towarów Załącznika 15. Pozostałą kwotę, tj. 20.000,00 zł, spółka może zapłacić przelewem tradycyjnym lub dobrowolnie MPP.

Konsekwencje i kary

Oczywiście legislator wprowadził konsekwencje (kary) za niestosowanie się do zapisów Ustawy.

  1. Jeśli, pomimo obowiązku, Sprzedawca nie umieści na fakturze adnotacji „Mechanizm podzielonej płatności” – US nałoży sankcję w wysokości 30% wartości VAT faktury, chyba, że nabywający dokona płatności w systemie MPP – wtedy sankcja nie zostanie nałożona;

Przykład:

XYZ sp. z o.o. dokonała sprzedaży na rzecz ABC sp. z o.o. węgla kamiennego. Faktura opiewała na kwotę 123.000,00 zł brutto (100.000,00 zł netto; 23.000,00 zł 23% VAT). Spółka XYZ nie oznaczyła faktury adnotacją „Mechanizm Podzielonej Płatności” (winna to zrobić, gdyż kwota przekracza 15.000,00 zł a towar jest z katalogu Załącznika nr 15). Spółka ABC dokonała przelewu tradycyjnego.

Na spółkę XYZ zostanie nałożona sankcja w wysokości: 23.000,00 zł x 30% = 5.290,00 zł.

  1. Jeśli, pomimo obowiązku, Nabywca nie dokona płatności wg mechanizmu podzielonej płatności – US nałoży sankcję w wysokości 30% wartości VAT faktury, chyba, że Sprzedający odprowadzi należny podatek VAT z tyt. tej faktury do US.

XYZ sp. z o.o. dokonała zakupu od ABC sp. z o.o. części samochodowych. Faktura opiewała na kwotę 22.140,00 zł brutto (20.000,00 zł netto; 2.140,00 zł 23% VAT). Spółka XYZ dokonała przelewu tradycyjnego, nie opłacając jej poprzez MPP (winna to zrobić, gdyż kwota przekracza 15.000,00 zł, została oznaczona odpowiednią adnotacją i towar jest z katalogu Załącznika nr 15). Spółka ABC odprowadziła należny podatek VAT do US.

Spółka XYZ uniknęła sankcji w wysokości 2.140,00 zł x 30% = 642,00 zł, gdyż jej kontrahent odprowadził należny podatek VAT do US.

  1. Naruszenie obowiązku stosowania MPP może skutkować karą grzywny do 720 stawek dziennych a w przypadku mniejszej wagi – mandatem (art. 56c Kodeksu Karno-Skarbowego).
  2. Jeżeli płatność zostanie dokonana z pominięciem MPP, pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności”, dokonujący jej podmiot nie będzie mógł zaliczyć jej do kosztów podatkowych (art. 22p ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT i art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT) – przepis wchodzi w życie 01.01.2020 r.

Odpowiedzialność solidarna

Parlament w nowelizacji zmienił zasady odpowiedzialności solidarnej. Za odpowiedzialność solidarną należy rozumieć sytuację, gdy dostawca nie odprowadzi należnego podatku VAT z tytułu dostawy na rzecz nabywcy i nabywca będzie musiał uregulować to zobowiązanie za sprzedawcę (niejako podwójnie, gdyż pierwszy raz uregulował tę kwotę VAT wraz z fakturą, kolejny raz samą kwotę VAT obowiązany jest odprowadzić do urzędu skarbowego).

Dotychczas sprawa była dość prosta, gdyż obowiązywał limit 50.000,00 zł, do którego nabywca nie ponosił żadnej odpowiedzialności.

W obecnej sytuacji odpowiedzialność solidarna pojawia się już od pierwszej złotówki, a górnym progiem jest kwota limitu (tj. 15.000,00 zł – kwota, po której należy stosować mechanizm podzielonej płatności), jednak z dwoma zastrzeżeniami. Po pierwsze – na fakturze musi znaleźć się choć jeden towar z załącznika nr 15. Po drugie – kwota 15.000,00 zł dotyczy łącznej wartości faktury, a nie towarów z załącznika. Oznacza to, że wystarczy dokonać zakupu mieszanego pow. kwoty 15.000,00 zł, zapłacić MPP część przypadającą na towary lub usługi z katalogu z Załącznika nr 15 i tym samym uniknąć odpowiedzialności solidarnej.

Reasumując, mechanizm podzielonej płatności znosi odpowiedzialność solidarną z nabywcy. Oczywiście samo zastosowanie MPP nie wyczerpuje przesłanek należytej staranności – konieczna jest jeszcze co najmniej formalna weryfikacja kontrahenta (rejestracja, reprezentacja itd).

Jak dokonać przelewu wg MPP?

Technicznie rzecz biorąc, do dokonania przelewu split payment (MPP) należy posiadać firmowe konto bankowe. Ustawodawca nakłada obowiązek posiadania takich kont przed podmioty dokonujące dostawy towarów lub świadczące usługi z Załącznika nr 15.

Następnie, należy wybrać zakładkę przelewy -> przelew split payment (ew. MPP). Dalej, potrzebny jest numer faktury (ew. okres, za który dokonywany jest przelew), kwota netto oraz kwota VAT. System bankowy nie weryfikuje poprawności i zależności „netto-vat”, gdyż jest to technicznie niemożliwe (nie da się zweryfikować poprawności sumy vat np. w stosunku do zakupów opodatkowanych różnymi stawkami VAT). Po zatwierdzeniu przelewu, system bankowy weryfikuje saldo konta VAT. Jeśli są na nim wystarczające środki, przelewa je na rachunek główny i jako jeden przelew przekazuje do banku odbiorcy, który to dzieli wg zawartych w przelewie informacji, pozostawiając kwotę netto dostępną dla kontrahenta, a kwotę VAT przekazuje na dedykowane konto.

Jeśli na koncie VAT nie ma wystarczających środków albo jego saldo jest zerowe, wtedy cały przelew MPP zostanie zrealizowany, jednak środki zostaną w całości pobrane z rachunku bieżącego, a bank odbiorcy podzieli te środki na netto i VAT.

Mechanizm podzielonej płatności od 01.11.2019 r.